Spreker inhuren?
20 Tips voor professionele sprekers en event-organisatoren

Een goede spreker boeken of een goede presentatie geven; daar komt heel wat bij kijken. Ik werk bijna tien jaar als professioneel spreker. Daarnaast heb ik zeven jaar evenementen georganiseerd over digitalisering en tientallen sprekers zelf geboekt. Hierdoor weet ik veel van zowel de vraag- als de verwachtingskant.

Zo makkelijk als het lijkt – je gaat op een podium staan en vertelt een verhaal – zo moeilijk is het soms in de werkelijkheid. Want een goede (keynote-) spreker word je niet zomaar. Dat kost tijd, energie en toewijding. Op het podium, maar ook daarbuiten. Als organisator én spreker heb ik veel tips en adviezen voor beide kanten van het verhaal.

  • Waar moet je op letten als je een spreker gaat boeken?
  • Wat is de kracht van een goede spreker?
  • Welke onderdelen zitten in een goede presentatie?
  • Hoe bereid je je voor als spreker?
  • Hoe neem je mensen mee in je verhaal?
  • Wat zijn veelvoorkomende valkuilen?

Ik heb de afgelopen jaren veel inzichten opgedaan. Deze heb ik samengebracht tot 20 tips en adviezen die ik in drie onderdelen met je deel. In dit artikel vind je:

7 | Kenmerken van een goede spreker
3 | Tips om een inspirerende spreker te worden
10 | Onderdelen van een onvergetelijke presentatie

 

 

7| Kenmerken van een goede spreker

In mijn leven heb ik vele honderden sprekers horen spreken. De meest motiverende, inspirerende en mind-blowing sprekers waren authentiek, sympathiek en geloofwaardig. Ze maakten een sterke combinatie van een goed verhaal, nieuwe inzichten en mooie anekdotes met veel humor. Wat zijn de belangrijkste kenmerken van een spreker?

1 – Een goede spreker is persoonlijk en authentiek

Sprekers die me echt zijn bijgebleven zijn de sprekers die op het podium stonden als zichzelf. Als mens. En dat betekent zeker niet dat ze iets persoonlijk, privé-gevoelig of intiems deelden, maar wel dat ze een verhaal vertelden met een overduidelijke connectie met hun hart. Dat maakt het persoonlijk, inspirerend of motiverend.

2 – Een goede spreker vertelt een verhaal

Goede sprekers vertellen een verhaal. Alsof je een boek leest van kaft tot kaft. Alsof je in sneltreinvaart een hele serie op Netflix bekijkt, van de eerste tot de laatste aflevering. Een presentatie is veel meer dan een opsomming van feiten en nieuwe ontdekkingen. Het is een verhaal.

3 –  Een goede spreker is begrijpelijk

Zelf vind ik het belangrijk op het podium mijn verhaal zodanig uit te leggen, dat iedereen het begrijpt. Bij het gebruik van jargon, moeilijke woorden en ingewikkelde zinnen, zit een spreker te diep in zijn vakgebied. Hij veronderstelt te veel kennis als bekend en verliest daarmee het contact met de zaal. Of iemand wil zijn of haar spierballen laten zien door zoveel mogelijk moeilijke woorden te gebruiken. Ik hou daar niet van. Ik wil dat iedereen in de zaal mijn verhaal begrijpt, maar tegelijkertijd intellectueel wordt uitgedaagd. Dat is soms misschien moeilijk, maar zeker niet onmogelijk.

4 – Een goede spreker is onderhoudend

Je moet mensen in de zaal meenemen op je reis door jouw verhaal. Het mag snel, in een hoog tempo, maar laat nooit de hand van het publiek los. Ze moeten erop kunnen vertrouwen dat jij ze meeneemt in het verhaal. Bekijk je presentatie dus met regelmaat van een afstand. Met de bril van je publiek. Ik vind het belangrijk dat mijn lezingen leuk zijn om naar te kijken en te luisteren. Veel humor, goede anekdotes en aansprekende, concrete voorbeelden. Veelzeggende afbeeldingen met weinig tekst en veel interessante slides of video’s.

5 – Een goede spreker is leerzaam

Het vijfde wat ik belangrijk vind is dat mensen daadwerkelijk veel opsteken. Dat ze slimmer worden en geprikkeld in hun gedachten. Geprikkeld over de toekomst. Over nieuwe inzichten of dat ze met een andere bril kijken naar huidige zaken. Ik wil dat er echt iets gebeurt in de zaal.

6 – Een goede spreker is verantwoordelijk

Wanneer je een lezing geeft, krijg je het meest kostbare wat je van een onbekende kunt krijgen: zijn tijd en aandacht. Ga daar zorgvuldig mee om. Inspireer je publiek, motiveer ze, maak ze wijzer, maak ze enthousiast. Laat je publiek anders naar de wereld kijken. Naar hun werk, naar de buitenwereld of naar zichzelf.

Er zijn mensen die naar aanleiding van mijn lezing hun bedrijfsstrategie volledig hebben veranderd, een baan hebben opgezegd of een time-out hebben genomen van hun werk. Mensen die hebben besloten het iets langzamer aan te doen – of juist enorm te versnellen. Als spreker heb je de kracht gedachten, gevoelens en gedrag te beïnvloeden. Gebruik dat integer en met wijsheid.

7 – Een goede spreker is betrouwbaar

Vanzelfsprekend moet je heel hard je best doen om alles wat je zegt op het podium feitelijk correct te vertellen. Een collega-spreker zei eens ‘Don’t let the truth get in the way of a good story’, maar daar ben ik het vanzelfsprekend mee oneens. Als spreker heb je de verantwoordelijkheid zorgvuldig met je kracht om te gaan. En wat mij betreft is dat; mensen inspireren om te kijken naar nieuwe ontwikkelingen. Daar de kansen en bedreigingen van in te laten zien en uiteindelijk toe te passen voor een betere wereld.

 

3| Tips om een inspirerende spreker te worden

1 – De kern

Het begint met je hart. Met je enthousiasme over het onderwerp waar jij in gelooft. Wat is het onderwerp waar jij meer verstand van hebt dan anderen? Waar vertel je het liefst over op verjaardagen, in de kroeg en op kantoor? Dit is het uitgangspunt. Alles wat daarna komt is aan te leren.

Mensen in de zaal hebben allerlei antennes. Je publiek voelt wanneer het uit je hart komt als jij op het podium staat. Het maakt je authentiek. Het maakt je geloofwaardig.  Ze voelen wanneer je gewoon kennis staat over te dragen óf wanneer je niet echt verstand van zaken hebt. Ik heb jarenlang evenementen georganiseerd over digitalisering. Het was altijd voelbaar in de zaal wanneer een spreker buiten zijn of haar deskundigheid sprak. Achteraf was dat ook altijd de feedback van bezoekers.

2 – Talent om te spreken

Weet jij mensen altijd te intrigeren als je iets vertelt op een verjaardag? Heb je van nature flink wat humor? Dat is prachtig; deze vaardigheid leidt er namelijk al snel toe dat je een verhaal goed kunt vertellen. Lukt het je niet altijd om iemands aandacht vast te houden? Geen nood, want talent kun je voor een groot gedeelte ontwikkelen door oefening.

Dat laatste klinkt makkelijk. Zeker wanneer je weinig natuurlijk talent hebt om te spreken voor een groep. Maar heel veel van de vaardigheden die je nodig hebt om een goede spreker te worden zijn aan te leren. Het is een kwestie van oefenen, veel doen en goed voorbereiden.

3 – Do’s en don’ts

Soms kun je het beste iets uitleggen door te vertellen wat je als spreker niet moet doen.

Commerciële intenties
Te vaak heb ik presentaties gezien van sprekers met een redelijke inhoud, maar helaas ook met een te sterke intentie om hun commerciële product of dienst aan de man te brengen. Dat geeft vrijwel altijd ruis. Mensen in de zaal voelen die commerciële intenties en vragen zicht af: is het verhaal wat ik hoor wel objectief? Mensen voelen namelijk wanneer je niet authentiek bent of wanneer je gewoon hun aandacht wilt pakken om je product te pitchen. Als spreker moet je vooral iets willen geven. Niet nemen.

Gekunstelde sympathie
Het is jarenlang een trend geweest van ieder jong, hip internetbedrijf om te vertellen over de betere wereld die ze willen creëren. Vaak genoeg waren dat loze beloftes; een lekkere saus om te verbloemen dat winstmaximalisatie de échte doelstelling was.

Geveinsde emoties
Persoonlijk ben ik zelf wat allergisch voor sprekers die op oneigenlijke wijze hun emoties gebruiken als instrument om mensen mee te nemen in hun verhaal. Die op een makkelijke manier, door emoties of kwetsbaarheid te veinzen, impact proberen te maken. Dat is wat mij betreft niet de goede manier om connectie te maken met de zaal.

Groot ego
Wat ook af en toe op het podium gebeurt; een spreker wiens ego het verhaal ver overstijgt. De spreker die zichzelf belangrijker vindt dan het verhaal. Met een lange beschrijving van zijn eigen curriculum vitae en klantenportefeuille, met natuurlijk veel ‘name dropping’.

Voor de goede spreker is de opgeschroefde aankondiging door de dagvoorzitter of het applaus na zijn lezing van ondergeschikt belang. Daar gaat het hem of haar niet om. Een goede spreker heeft primair de oprechte wens om kennis te delen.

 

10 | Onderdelen van een onvergetelijke presentatie

Hierboven heb je gelezen wat een goede spreker maakt. Als je eenmaal besloten hebt om te gaan spreken; hoe geef je dan een goede presentatie? Wat werk dat wel en wat werk niet?

Een goede presentatie gaat over drie vragen die je als spreker wilt beantwoorden voor je publiek. Deze vragen kun je als een soort liniaal naast je verhaal leggen.

  • Wat is er aan de hand?
  • En wat heb ik daarmee te maken?
  • Wat moet ik nu doen?

1 – Pak de aandacht

In het begin steekt het publiek veel tijd in beoordelen: waar kijk ik naar? Wat ga ik horen? Is dit de moeite waard? Probeer daarom meteen vanaf het begin je publiek te prikkelen. Zorg dat je de aandacht pakt vanaf het moment dat je op het podium staat.

Het is altijd mijn persoonlijke uitdaging om ervoor te zorgen dat er niemand in de zaal zijn of haar smartphone pakt tijdens mijn lezing. Ik wil werkelijk dat mensen op het puntje van hun stoel blijven zitten. Zelfs al zitten er honderden mensen in de zaal.

2 – Persoonlijke anekdote

Allereerst een tip die nog veel te weinig gebruikt wordt; een persoonlijke anekdote. Kijk of je sommige abstracte concepten kunt vertalen naar een concrete gebeurtenis. Zo gebruikte ik het volgende verhaal als begin van mijn TEDx-lezing ‘Hoe blijf je menselijk in een wereld van kunstmatige intelligentie?’

Ik wilde aan de zaal uitleggen hoe opwindend nieuwe technologie kan zijn. Met dit persoonlijke verhaal kon ik mijn enthousiasme over het begin van het internet delen.

“Wie van jullie is wel eens in Mumbai, India geweest? Ikzelf niet, maar ook weer wel. Dat zal ik uitleggen. Ik herinner me nog levendig de allereerste keer, dat was in 1997, dat ik kon inloggen bij een website waar je kon kijken naar een webcam die stond gericht op een willekeurig plein in Mumbai. Streepje voor streepje kreeg je een foto te zien van wat zich daar in Mumbai in realtime afspeelde. Ik was gebiologeerd. Het was magisch.”

3 – Begin met vragen

Je kunt ook je verhaal beginnen met de vragen die je tijdens je presentatie gaat beantwoorden. Dat trekt gelijk de aandacht. Probeer je vragen te formuleren op een manier zoals je publiek ze zou stellen. Voorbeelden die ik gebruik:

Wat kan er zoal met kunstmatige intelligentie? Wat niet? Gaat kunstmatige intelligentie al onze banen overnemen? Komt er bewustzijn in kunstmatig intelligente machines? Wat kan kunstmatig intelligente software al? Wat kunnen mensen veel beter? Hoe ziet de toekomst eruit? Welke rol hebben wij mensen in de toekomst?

Het begin van een goede presentatie is dus bijzonder belangrijk. Voorkom overigens dat je meteen in het begin al de clou van je verhaal gaat vertellen. Of alle antwoorden of oplossingen meteen weggeeft. Dat zou er immers toe leiden dat de interesse, nieuwsgierigheid vanuit de zaal meteen een stuk minder is.

4 – Wees een reisleider

Neem het publiek vervolgens mee op jouw reis. Het is jouw zoektocht waarin je veel antwoorden hebt gevonden, maar waarschijnlijk niet allemaal. Zie je verhaal als een trip die je hebt gemaakt naar het buitenland, waarbij je het publiek vertelt wat je hebt gedaan, gezien en geleerd.

Gebruik bij het vertellen van je verhaal persoonlijke herinneringen, humor of visuele beschrijvingen. Wees niet bang af en toe stilte laten vallen. Dat geeft mensen ook even tijd zelf te laten landen wat je vertelt. Om even weer het overzicht te krijgen. Maar gebruik het wel op een integere manier. Niet als trucje om extra aandacht op jezelf te vestigen. Dat irriteert en dan haken mensen af.

Vertel je verhaal alsof je in de keuken staat op een verjaardagsfeest. Als jezelf. Met interessante kennis, een inspirerend verhaal en leuke anekdotes. Dan absorbeert het publiek een groot gedeelte van wat je vertelt.

5 – Connectie met de zaal

Een goede manier om contact te krijgen met de zaal is een herkenbare anekdote te vertellen. Over de middelbare school, je studententijd, je eerste afspraakje met je partner, het krijgen van kinderen, wachten in de rij bij de supermarkt, een vakantie die tegenviel, een buurman of collega waar je je aan ergert. Het is allemaal prachtig materiaal om als spreker te gebruiken. Gebruik dit soort dingen als metafoor. Vergroot het eventueel wat uit en probeer het visueel te maken in het hoofd van je publiek.

Voorbeeld
Een presentatie over kunstmatige intelligentie begon ik als volgt:
“Vaak ga ik in de zomer op vakantie in Portugal. Het leukste vind ik dan om met mijn vrouw en kinderen te verblijven aan het strand. Sporten, kastelen maken, spelen met de bal of zwemmen in de zee. Dat laatste is voor mij soms een probleem. Ik zal u zeggen waarom. Ik durf best te zwemmen in de zee… maar dan tot het punt dat mijn voeten de grond niet meer kunnen raken. En dan nog een paar meter verder. Dan merk ik dat ik stress krijg. Dat komt hierdoor…”

[Dan laat ik de afbeelding zien uit de film ‘Jaws’, over een bloeddorstige haai die badgasten de zee intrekt. De zaal lacht. Ik vervolg mijn verhaal als volgt:]

Voorbeeld
“Natuurlijk weet ik met mijn hoofd dat er in Portugal geen bloeddorstige haaien zwemmen. Maar toch merk ik dat ik onbewust beïnvloed ben door de films die ik als kind over haaien heb gezien. Ik laat u dit voorbeeld zien omdat we het vandaag hebben over kunstmatige intelligentie. En laat daar vaak nou precies hetzelfde aan de hand zijn: we hebben in de westerse wereld tientallen films en series gezien over kwaadaardige kunstmatig intelligente software of robots. Softwaresystemen die ons de baas blijken te zijn of een leger konden aansturen van kwaadwillende robots. En hoewel we ergens met ons hoofd weten dat dat sciencefiction is, we worden er wel door beïnvloed…”

In dit voorbeeld leg ik dus de link tussen mijn eigen persoonlijke ervaring als mens en de angst die er onbewust speelt bij heel veel mensen over kunstmatige intelligentie. Het verhaal laat het voorbeeld in je eigen hoofd afspelen. Dat is zo prachtig in het vak van spreker: je kunt mensen iets laten ervaren, zien, beleven in hun hoofd. En hoe beter je snapt hoe dat werkt, hoe beter je bent als spreker.

De kern van een goede presentatie, en wat je als goede spreker moet weten, is het volgende. Onderschat nooit de kracht van een verhaal. Daardoor blijft de kennis die je wilt overbrengen ook veel beter hangen. Mensen denken vaak in verhalen, niet in feiten. Je kunt je presentatie dus het beste bekijken vanuit de vraag: welk verhaal wil ik vertellen?

6 – Kill your darlings

Bij het maken van een presentatie er is absoluut een parallel met het schrijven van een boek. Schrijven is schrappen. Een presentatie maken ook. Sommige voorbeelden zijn op zichzelf misschien heel erg goed, interessant en vermakelijk. Maar schrap ze wanneer ze niet bijdragen aan je complete verhaal. Een goede spreker kent zijn verhaal en weet welke voorbeelden iets toevoegen en welke niet.

Boek Jarno als spreker Meer over Jarno als spreker


Valkuilen

Een bekende valkuil is te veel te willen vertellen in te weinig tijd. Een goede spreker gaat zorgvuldig om met de tijd en aandacht die het publiek hem schenkt. Wanneer je namelijk te veel onderwerpen in een verhaal propt, heb je te weinig tijd om ieder voorbeeld goed uit te leggen. Je serveert de mensen dus een maaltijd met enorm veel ingrediënten, waardoor de smaak volledig verloren gaat. In het verleden heb ik zelf de fout van een overdaad aan onderwerpen in de beschikbare tijd ook zeker gemaakt. Maar goed: daar heb ik van geleerd.

Lengte van je presentatie
Een schijnoplossing was dat ik aan het begin van een presentatie nog wel eens riep: “Ik heb veel te weinig tijd om alles te vertellen wat ik graag zou willen vertellen.” Maar daar heeft je publiek natuurlijk geen boodschap aan. Jij moet maar zorgen voor een verhaal dat binnen de tijd past. Vermoei je publiek daar dus niet mee. Gebruik negentig procent van de tijd die je als spreker krijgt. Dat is prettig voor jezelf, voor de spreker na jou en ook voor de organisatie die kostbare tijd aan jou hebben gegeven. Doe je dat, dan is de kans veel groter dat ze je weer als spreker zullen boeken. Een spreker die stress brengt in het programma en de spreker na hem, zullen ze in de toekomst minder snel inhuren.

7 – Losse eindjes

Probeer losse eindjes te voorkomen. Deze ontstaan als je vaak zegt: “Daar kom ik later nog even op terug” of “daar vertel ik later in mijn presentatie iets over”. En het dan vervolgens vergeten te doen. Dit mag natuurlijk best eens gebeuren, maar zeker niet te vaak! Mensen houden dan gedurende je lezing onbewust een gedeelte van hun harde schijf bezet om de vraag vast te houden. Daardoor kunnen ze dus niet de volledige aandacht geven aan de rest van je verhaal. Dat is frustrerend.

8 – Goede match

Het lijkt logisch, maar ik zeg het hier met klem; het meest vervelende voor jou én de opdrachtgever is wanneer de onderlinge match niet goed is. Voor mij is dat heel simpel. Ik krijg namelijk een groot gedeelte van mijn nieuwe klanten omdat ze ooit bij mij in het publiek hebben gezeten. Zij vonden mijn verhaal goed, mede omdat het een goede match was tussen hun verwachting en dat wat ik bood op het podium. Op basis van die ervaring willen ze mij dan inhuren voor een eigen evenement.

Daarom heb ik ook een sterke focus op verwachtingsmanagement. Ik wil dat ik ergens op het podium sta waar ik helemaal in mijn kracht sta. Ik heb kansen genoeg gehad om te spreken op een evenement waar dat niet het geval was. Daar had ik een standaardverhaal kunnen houden, de factuur kunnen sturen en dan op naar de volgende klant. Maar dat is niet integer en geeft niemand voldoening.

9 – Grondige voorbereiding

De voorbereiding is cruciaal! Mensen onderschatten hoe ontzettend veel tijd en energie het vraagt om een goede lezing of presentatie te maken en te geven. Ik heb het nog helemaal niet gehad over: PowerPoint, laptop, kabels, voorbespreking en andere praktische zaken. Ik zou hier enorm over kunnen uitweiden. Maar dat doe ik niet. Wel is het belangrijk één ding dus heel erg goed te snappen: voor een groot gedeelte staat of valt een goede lezing bij een goede voorbereiding.

Wil je een carrière als spreker? Neem je opdrachtgevers heel serieus. Luister goed naar wat ze zeggen. Luister goed naar wat ze willen. Zij willen een spreker boeken. En zij willen jou misschien inhuren. Steek heel veel tijd in verwachtingsmanagement. Wat willen ze weten? Wat zijn hun problemen? Kun jij dat bieden? Zo ja: prachtig! Zo nee: laat de opdrachtgever gaan. Je gooit je eigen glazen in wanneer je ergens gaat staan waar je niet uit de verf komt. De opdrachtgever gaat jou als spreker nooit meer inhuren en het publiek zal ook twijfels hebben of ze je in de toekomst zullen boeken. Beter kun je de opdrachtgever een andere goede spreker aanbevelen die meer deskundigheid heeft over dat andere gebied of op een andere manier beter past.

10 – De afsluiting

Ik heb inmiddels iets gezegd over het begin van je presentatie, over hoe je de aandacht kunt vasthouden, wat de kenmerken zijn van een goede presentatie en hoe je je eigen persoonlijkheid daarbij kunt gebruiken. Rest mij nog om iets te zeggen over de afsluiting. Het laatste gedeelte van je presentatie.

Gebruik je afsluiting om mensen iets mee te geven. Een bewuste call-to-action. Roep ze op om morgen iets anders te gaan doen. Vraag ze om zich ergens bewust van te worden. Vraag ze om iets in de gaten te houden. Om alert te zijn op bepaalde ontwikkelingen. Of juist niet: om de controle wat meer los te laten. Zorg dat je éen of twee acties koppelt aan je verhaal.

Kernachtige samenvatting
Het is mijn persoonlijke stijl om aan het einde van mijn presentatie allereerst het volledige verhaal samen te vatten in een paar zinnen. Zodat mensen even weer weten; daar ging het over. Er komt soms zoveel op mensen in de zaal af dat een korte samenvatting helemaal geen kwaad kan.

Probeer na je samenvatting de zaal dus iets mee te geven. Een actie, een gedachte of bepaald gedrag. Sluit daarna overduidelijk af. Zeg: ‘Bedankt voor uw tijd en aandacht’, of ‘en hiermee sluit ik dan graag mijn presentatie af. Bedankt’ of ‘met deze woorden komt er een einde aan mijn presentatie. Bedankt dat u aandachtig heeft geluisterd’. Op deze wijze markeer je niet alleen het einde, maar geef je mensen ook even de gelegenheid te applaudisseren. Je kondigt daarmee ook een nieuw hoofdstuk aan. Meestal de vragenronde. Je geeft het publiek wederom het gevoel dat jij als spreker de structuur draagt. Tekst loopt door onder de afbeelding.

Jarno Duursma SMC050

Praktische tips

Tot slot enkele praktische tips die iedere spreker kan gebruiken:

  • Begrijp precies wat de opdrachtgever wil. Waar moeten de mensen mee de zaal uitlopen?
  • Weet welke doelgroep er in de zaal zit. Wat zijn hun vragen, problemen en welke kennis bezitten zij al? Past dat bij jou als spreker?
  • Zorg dat je materiaal in orde is: laptop, klikker, kabels et cetera. Neem altijd een reserve-exemplaar van iedere adapter mee.
  • Wees op tijd. Check de route ver van tevoren. Niks is vervelender dan met stress nét op tijd een zaal inlopen of met stress in de file staan. Dat kost je een gedeelte van lading van je innerlijke batterij. Het voordeel van op tijd zijn is ook dat je even met de opdrachtgever, technicus, koffiedame contact kunt maken. Even handen schudden. Even een praatje. Je krijgt dan tevens een goed gevoel van de atmosfeer in de zaal en soms hele leuke, waardevolle informatie waar je op het podium gebruik van kunt maken.
  • Maak je presentatie visueel aantrekkelijk. Neem een abonnement op een professionele fotowebsite voor de meest interessante foto’s. Dat voegt echt iets toe aan je verhaal.
  • Vermijd zoveel mogelijk tekst in je presentatie. En wanneer je een video gebruikt, zorg dat deze van goede kwaliteit is én al als download in de presentatie zit. Voor je presentatie wil je absoluut niet afhankelijk zijn van de internetverbinding op de locatie.
  • Probeer niet te werken met spiekbriefjes. Probeer al helemaal te voorkomen dat je je presentatie gaat voorlezen van die briefjes. Vertrouw op jezelf. Doe je voorbereiding goed. Laat je slides als herinnering dienen voor je verhaal, niet meer dan dat. Zorg dat je je verhaal je eigen maakt.
  • Mocht je toch een spiekbriefje willen gebruiken: schrijf dan in grote letters de kernwoorden op die je af en toe kunt raadplegen. Ook dan is er niet veel aan de hand en je onzekerheid kan gewoon zelfs sympathiek overkomen.
  • Maak een spiekbriefje overbodig met een goede structuur in je verhaal. Een kapstok, een routekaart of hoe je het ook maar wilt noemen. A, B, C, D, E, F… Een goede spreker kent de route van het eigen verhaal. Neemt het publiek mee in een voor hun onbekende stad waar de spreker overigens zelf de plattegrond kent als zijn of haar broekzak.
  • Kijk of je origineel kunt zijn. In Nederland zijn er duizenden sprekers. Zeker op een dag waar je als laatste moet afsluiten, nadat het publiek reeds 15 sprekers heeft aangehoord, kan het een uitdaging zijn om de aandacht te pakken. Af en toe experimenteer ik eens wat, bijvoorbeeld door mijn presentatie verrassend te beginnen of een fysiek object mee te nemen. Kijk ter inspiratie eens naar dit voorbeeld. De lezing lijkt te gaan over roken, maar gaat dan de andere kant op (met dank aan @MarkV).
  • Kijk naar je kleding. Of niet. Of wel. Ik bedoel: een spreker staat op het podium. En vangt op deze wijze dus de aandacht uit de zaal. Zorg dan ook dat je zelf aandacht besteedt aan je kleding. Overigens hoef je helemaal niet op-en-top gekleed te zijn. Maar zorg dat je kleding niet te veel afleidt van je verhaal. Zorg dat het lekker en comfortabel zit. Zorg dat het representatief is: daarmee toon je respect naar de opdrachtgever en de mensen in de zaal. Het belangrijkste is echter: voel je op je gemak. Ik voel mij bijvoorbeeld zelden comfortabel bij het dragen van een jasje. In het verleden liet ik mijn jasje ook vaak per ongeluk liggen in de auto of zelfs op de evenementenlocatie zelf. Ik draag dus nog zelden een jasje.
  • Blijf overigens bij jezelf, als het om kleding gaat. Voor sommige sprekers is het juist heel erg belangrijk dat ze 100% als zichzelf op het podium staan. In hun kleurrijke overhemd, geverfde haren, gescheurde spijkerbroek, met veel make-up et cetera. Omdat dat onderstreept wie zij zijn en het voegt iets toe aan het verhaal. Dan is dat zo. Het is uiteindelijk ook een kwestie van persoonlijke smaak. Ik vind het fijn dat ik een onderscheid heb tussen vrijetijdskleding en kleding dat ik voor mijn werk draag, maar dat zal per persoon verschillen.
  • Tot slot: Doe vooral je ding. Ben je iemand die af en toe even naar zijn laptop moet lopen om iets te lezen? Prima. Ben je iemand die onbewust veel loopt? Prima. Ben je iemand die soms wat langer de tijd neemt om na te denken? Prima. Ben je iemand die het heerlijk vind om in zijn winterlaarzen op het podium te staan? Prima. Ben je iemand die zelf heel erg hard moet lachen om zijn eigen grappen? Prima.

Conclusie

Het vak van spreker is geweldig. Je hebt de kracht mensen te inspireren, te motiveren en in beweging te krijgen. Je krijgt het kostbaarste wat je van een onbekende kunt krijgen: hun tijd en aandacht. Als je daar zorgvuldig mee omgaat en verhalen vertelt die dicht bij je drijfveer, overtuiging, mening, beleving en ervaring liggen, dan ben je er al bijna.

Als je geluk hebt, heb je talent om het te doen en groei je als vanzelf. Net zoals mensen die talent hebben in voetbal, natuurkunde of Javascript. Als je van nature niet zo’n goede spreker bent, is er ook niet veel aan de hand. Je kunt jezelf immers vrijwel alles aanleren. Vind je het leuk om te doen? Maak je meters. Kijk of je op zoveel mogelijk podia uitgenodigd kan worden. Desnoods voor een appel en een ei. Want ieder uur dat je op het podium staat zul je groeien. En dan ligt het mooiste vak van de wereld voor het oprapen. Have fun!

Met hartelijke groet, Jarno

Boek Jarno als spreker Meer over Jarno als spreker 

PS: Ik was zeven jaar lang kartrekker van het Tech-event SMC050. Als organisator was ik zeer tevreden over deze lezingen:

Mijn klanten